کاربرد فناوری اطلاعات در پزشکی از راه دور

امروزه فناوری اطلاعات در تمام زمینه ها رسوخ کرده است و چهره بسیاری از پدیده ها را دگرگون ساخته است. پزشکی از راه دور در حقیقت یک مفهوم عام است که برای توصیف جنبه های متنوعی از مراقبت های پزشکی از راه دور بکار می رود. ایده اصلی پزشکی از راه دور انتقال اطلاعات از طریق سیگنال های الکتریکی و خودکار کردن خدمات بالینی و گرفتن مشاوره و ... توسط تجهیزات پزشکی الکترونیکی است. پزشکی از راه دور اصطلاحی جدید است که در استفاده از اطلاعات الکترونیک و تکنولوژی های ارتباطی برای فراهم آوردن خدمات و حمایت از مصرف کنندگان در زمانی که فاصله ای بین دو گروه خدمات گیرنده و خدمات دهنده وجود داشته باشند تعریف می شود.

 از جمله اهداف پزشک از راه دور بهبود مراقبت از بیمار، بهبود دسترسی و مراقبت پزشکی برای نواحی روستایی و محروم، دسترسی بهتر به پزشکان جهت مشاوره، در دسترس قرار دادن امکانات برای پزشکان جهت هدایت معاینات خودکار، کاهش هزینه های مراقبت های پزشکی، ایجاد خدمات مراقبت پزشکی ( در سطح جغرافیایی و جمعیتی وسیع )، کاهش نقل و انتقال بیماران به مراکز درمانی می باشد.

 پزشکی از راه دور شامل مشاوره از راه دور، آموزش الکترونیکی پایش از راه دور، جراحی از راه دور، درمان امراض پوستی از راه دور، تصویربرداری التراسوند از راه دور، آسیب شناسی از راه دور، درمان اختلالات شناختی از راه دور می باشد امروزه پزشکی از راه دور تا حدی پیشرفت کرده است که امکان انجام جراحی از راه دور نیز به وجود آمده است؛ یعنی یک جراح حاذق در یک کشور با بهره گیری از ارتباطات اینترنتی بسیار قوی و زیرساخت های فنی دقیق، این امکان را می یابد که در یک اتاق جراحی در کشور دیگری، به وسیله ربات ها، عمل جراحی انجام دهد. در این گزارش ابتدا به تعریف مفهوم Telemedicine و تاریخچه آن می پردازیم. سپس انواع کاربردهای آن در زمینه های مختلف پزشکی شرح داده می شود.

کاربردهای فناوری اطلاعات در پزشکی:

  1. استفاده از سیستم های ذخیره اطلاعات بیماران
  2. سیستم های اطلاعاتی یکپارچه دارو
  3. سیستم های درمانی و جراحی
  4. اتوماسیون های پیگیری درمان
  5. سیستم های درمان از راه دور
  6. ربات های جراح
  7. سیستم های پذیرش بیمار
  8. سیستم های اطلاعات بالینی و مراقبت پزشکی
  9. استفاده از فناوری واقعیت مجازی برای بررسی کردن نوزاد قبل از تولد
  10. تشکیل پرونده الکترونیک برای بیماران
  11. آموزش و تربیت نیروی انسانی برای بیمارستان ها و مراکز درمانی
  12. جراحی از راه دور
  13. پایش از راه دور
  14. ارائه خدمات پزشکی در منزل

این ها تنها چند مورد از کاربردهای متعدد فناوری اطلاعات در پزشکی بودند. کاربردهای فناوری در همه زمینه ها و به خصوص در زمینه پزشکی با توجه به نیاز فراوانی که وجود دارد، روز به روز بیشتر می شود و آینده علم پزشکی توسط فناوری اطلاعات متحول خواهد شد.

پیدایش ابزارهای الکترونیکی با قابلیت ثبت اطلاعات اشخاص از بدو تولد تا هنگام مرگ، بستری برای استفاده از ابزارهای توانمند پردازشی و هوشمند را فراهم خواهد آورد تا کارهای روزمره با ماهیت غیرخلاقانه بر عهده این ابزارها گذاشته شود.

۱. سیستم‌های اطلاعات مدیریتی بیمارستانی: این سیستم‌ها نوعی از سیستم‌های اطلاعات مدیریت (MIS) هستند.

۲. سیستم‌های اطلاعات بالینی و مراقبت پزشکی: این سیستم‌ها دارای پایگاه داده‌هایی هستند که انواع اطلاعات بیمار به صورت چند رسانه‌ای شامل موارد مختلفی از جمله پارامترهای حیاتی اشخاص، تصاویر پزشکی و... که به این وسیله قدرت تشخیص و درمان پزشک را با وجود ابزارهای قدرتمند پردازش و بهبود می‌بخشند.

۳.سیستم‌های اطلاعاتی بهداشتی: مجموعه اجزای به هم پیوسته‌ای که برای جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها و تدوین اطلاعات به کار می‌رود.

۴.واقعیت مجازی: این بحث کلیه مفاهیم مادی اطراف ما را در بر می‌گیرد و قابلیت آن را دارد که قسمت زیادی از تعاملات دنیای مادی را شبیه‌سازی کند. واقعیت مجازی در پزشکی هم کابردهای گسترده‌ای دارد به‌طور مثال شبیه‌سازی آناتومی و فیزیولوژی بدن انسان به عنوان یک نمونه آزمایشگاهی، قابلیت انجام هر گونه آزمایش‌های و تحقیقات پزشکی را فراهم خواهد ساخت.

۵.پرونده الکترونیک بیمار: پرونده الکترونیک بیمار مدرکی است که عمدتاً مراقبت‌های دوره‌ای ارائه شده به وسیلهٔ مراکز درمانی را توصیف می‌کند و در بیمارستان و سایر مراکز ارائه خدمات درمانی مثل واحدهای تخصصی یا مراکز بهداشت ذهنی نیز ایجاد می‌شود.

۶.ابزارهای فناوری اطلاعات در پزشکی: شبکه اینترنت، جهت آموزش و دسترسی به اطلاعات پزشکی و مشاوره، و استفاده از ویدیو کنفرانس و انجام مشاوره‌های ویدئویی - استفاده از کامپیوترهای جیبی و PDAها، توسط امدادگران، پزشکان و سایر افراد، جهت ارسال اطلاعات لازم و گرفتن مشاوره‌های فوری از هر نقطه از جهان. -استفاده از لباس‌های هوشمند، جهت ارسال وضعیت شخص به تیم پزشکی.

تمامی سیستم های فناوری اطلاعات می توانند به نوعی در پزشکی کاربرد داشته باشند. دلیل اصلی این که برخی از دانشگاه های خارجی پروژه های بین رشته ای را برای دانشجویان خود تعریف می کنند، نیز ترکیب کردن دانش فناوری با علم پزشکی است. یکی از این مثال ها، رشته مهندسی پزشکی است. مهندس پزشکی فردی است که با تکیه بر دانش فناوری خود، بر روی طراحی تجهیزات پزشکی از قبیل لوازم اتاق عمل، کار می کند.

 

همچنین بخوانید:

تفاوت تله ویزیت با پزشکی از راه دور چیست؟

نقش موثر داده کاوی در حوزه مراقبت سلامت از راه دور

مزیت های بکارگیری علم داده‌ها در بهداشت و درمان

بالا