نگاهی کلی بر دندانپزشکی از راه دور

پزشکی از راه دور (تله مدیسین)استفاده از فن آوری های مبتنی بر اطلاعات و سیستم های ارتباطی به منظور ارائه مراقبت های سلامت از مناطق جغرافیایی دوردست است. دندانپزشکی از راه دور اطلاعات الکترونیکی را مورد استفاده قرار می دهد تا تکنولوژی ها را بهم ارتباط داده تا در زمانی که فاصله ها بین طرفین جدایی می اندازد، مراقبت های بهداشتی درمانی را فراهم و پشتیبانی نماید.

تله مدیسین را می توان بخشی از یک زنجیره وسیعتر مراقبتی دانست که می تواند این زنجیره را بهبود بخشیده وکیفیت و کارایی مراقبت های سلامت را بهبود بخشد. تله مدیسین امروزه درمراکز آکادمیک پزشکی، بیمارستانها، شرکت های مراقبت های مدیریت شده، مراکز بهداشتی درمانی روستایی و همینطور در سطح بین المللی برای ارتباط ارائه دهندگان خدمات در کشورهای در حال توسعه با بیمارستانهایی در کشورهای توسعه یافته به کار گرفته می شود. پیشرفت هایی که در ارتباطات دیجیتالی و ارتباط از راه دور و اینترنت کسب شده فرصتی بی سابقه را برای دسترسی راه دور به مراقبت های پزشکی فراهم آورده است.

فیلد دندانپزشکی نیز طی سالهای اخیر فن آوری های نوآورانه گسترده ای را داشته است و پیشرفت های قابل توجهی در استفاده از رایانه ها و فن آوری ارتباط از راه دور ، سرویس های تصویربرداری تشخیصی دیجیتال، تجهیزات و نرم افزارهایی متعدد برای آنالیز و پیگیری وضعیت بیماران وجود داشته است. با بهره گیری از فن آوری اطلاعات پیشرفته ، دانش دندانپزشکی امروزه امکان پیشرفت هایی بسیار بیشتر از آنچه قبلاً قادر بود یافته است. این فن آوری های نوین نه تنها کیفیت اداره بیماران را بهبود بخشیده بلکه اداره نسبی یا کامل ایشان ازکیلومترها فاصله دور از مراکز مراقبتی یا دندانپزشکان مجرب را میسر نموده است. به کلیه فرایند های مربوطه اعم از شبکه، اشتراک اطلاعات دیجیتال، مشاوره از راه دور،بررسی و آنالیز وضعیت بیماران در بخشی از دانش تله مدیسین که به دندانپزشکی مرتبط است و اصطلاحاً دندانپزشکی از راه دور یا Teledentistry نامیده می شود.

گاهی مراجعه به مطب دندان پزشک برای برخی اقشار جامعه مانند کودکان، بیماران با شرایط خاص و یا افراد سالمند دشوار است. مسئله دیگری که مشکل آفرین است، مسافت است. مردمی که در مناطق روستایی زندگی می‌کنند به ندرت به دندان پزشک دسترسی پیدا می‌کنند و تقریبا هرگز امکان انتخاب ندارند. این مشکلات می‌تواند به میزان قابل توجهی با گسترش علم دندان پزشکی از راه دور(teledentistry) برطرف شود. به کمک این فناوری دسترسی به درمان آسان‌تر می‌شود، هزینه‌ی درمان برای بیماران کاهش می‌یابد و این امکان را برای بیماران فراهم می‌کند تا با متخصصانی که در دسترس نیستند ارتباط برقرار کنند

ویدیو و اتصال سیستم صوتی که امکان می دهد تا جلسات "مجازی" در زمان واقعی رخ دهد.تقریبا به هر مکان پزشکی از راه دور که از طریق فناوری به ویزیت از راه دور بیماران میپردازد اشاره دارد.ویزیت teledental می تواند یک ویدئو کنفرانس بین دندانپزشک و بیمار با توجه به یک مشکل بهداشت دهان و دندان و همچنین چکاپ بیماران بهبود یافته برای دسترسی به اطلاعات در مورد اهمیت بهداشت دهان و دندان باشد.با تکامل تکنولوژی، چکاپ های فوری دهان و دندان میتواند به جلوگیری از خراب شدن دندان ها،عفونت، به وجود آمدن مشکلات حاد و گران و... کمک کند.

بهداشت از راه دور یک دسته از راه حل های بسیار گسترده است که با انجام آن از راه دور ، سلامت دهان و دندان را به بیماران ارائه می دهد.در اینجا افرادی که به یک دندانپزشک برای محل زندگیشان دسترسی ندارند و یا به دور از یک مطب دندان پزشک هستند از طریق تلفن یا قابلیت ویدئو کنفرانس و یا وسایل دیگری که بالا ذکر شد ،میتوان کمک کرده و مفید واقع شد. این فن آوری می تواند اهرمی برای بهبود دسترسی به مراقبت، جمع آوری و تبادل اطلاعات با یک دندانپزشک دارای مجوز میباشد همچنین ارائه و حمایت از بیمار برای خدمات دندانی، تشخیص، مشاوره، درمان، انتقال اطلاعات دندان پزشکی و آموزش و پرورش است.

 

درمان از راه دور در کلینیک

سیستم های دندانپزشکی مبتنی بر تکنولوژی از راه دور و کامپیوتر

(ORALCADx)

  • سیستمی برای تصویربرداری از بافت‌های دهانی، نمونه‌برداری و آنالیزهای کامپیوتری (بافت‌شناسی)
  • روش مبتنی بر پزشکی از راه دور :مشاوره مبتنی بر پزشکی از راه دور با پاتولوژیست‌ها به‌منظور تایید و تشخیص.
  • امکان دسترسی متخصصین بالینی و درمانگرها از فاصله دور

 

رادیولوژی دیجیتال (Digital radiology)

  • مشابه روش سنتی تصویربرداری اشعه ایکس است ولی سطح اشعه تابشی پایین‌تری است
  • کیفیت تصویر بی‌نظیر در دندانپزشکی از راه دور
  • انتقال فایل‌ها از مرکز تصویربرداری به کلینیک دندانپزشکی،
  • مشاوره‌های از راه دور پزشکان و متخصصین

اندازه‌گیری‌های سریع از ساختارهای آناتومیک با مدل‌های دوبعدی وسه بعدی کامپیوتری.روش مبتنی بر پزشکی از راه دور:

 

سیستم‌های تصمیم‌یار (Decision support systems)

این سیستم‌ها دارای متخصصین دندانپزشکی هستند که در امر تشخیص و درمان بسیار حرفه‌ای هستند. نقش این متخصصین در موارد پیچیده یا نادر با تشخیص‌ها و درمان‌های متفاوت مشخص می‌شود. روش مبتنی بر پزشکی از راه دور در این سیستم‌ها بدین‌صورت است که گزارش بیمار از طریق اینترنت به سیستم پشتیبان ارسال می‌شود و تیم متخصص با مشاهده گزارش‌ها پیشنهاد‌های خود را برای درمان ارائه می‌دهند.

 

روشهای مشاوره از راه دور

مشاوره از راه دور دردندانپزشکی به هر یک از طرق زیر می تواند اتفاق بیفتد: مشاوره همزمان (در لحظه) یااصطلاحاً Real-Time و روش "ذخیره وارسال" (Store-and Forward Method). مشاوره همزمان با استفاده از ویدئو کنفرانس که طی آن متخصصین دندانی و بیمارانشان در محل های مختلف می توانند یکدیگر را دیده صدای هم را بشنوندو با دیگری ارتباط برقرار نمایند.  روش "ذخیره وارسال" به منظور تبادل اطلاعات بالینی و تصاویر استاتیکی که توسط متخصص دندانی گردآوری و ذخیره شده است برای مشاوره و طراحی درمان کاربرد دارد.

بیمار در زمان مشاوره حضورندارد. دندانپزشکان می توانند اطلاعات بیمار، رادیوگراف ها و تصاویر بافت های سخت و اطراف دندان، درمان های قبلی، نتایج تست های آزمایشگاهی و هر گونه اطلاعات قابل انتقال توسط سایر ارائه دهندگان خدمات را به اشتراک بگذارند. این اشتراک داده می تواند اهمیت بسیار زیادی برای بیماران علی الخصوص آن هایی که نیاز به مشاوره تخصصی دارند داشته باشد.

سومین روشی که توصیف شدهاست به عنوان روش "مانیتورینگ از راه دور" نامیده می شود که در آن بیماران از یک فاصله دور مانیتور می شوند که می تواند در بیمارستان یا خانه باشد. در مقالات به روش دیگری تحت عنوان مشاوره تقریباً همزمان یااصطلاحاً Near-Real-Time هم اشاره شده است که از محصولات با کیفیت و رزولوشن پایین (low frame rate) شبیه تلویزیونی که تصاویرش پرش دارد (jittery) استفاده می کند.

 

حوزه عمل

دندانپزشکی از راه دور (Teledentistry) ، امکان بهبود دسترسی به مراقبت های بهداشتی دهان و دندان،ارتقاء روش های ارائه خدمات دهان و دندان و کاستن از هزینه های آن است. همچنین پتانسیل محدود کردن نابرابری در دریافت خدمات میان جوامع شهری و روستایی نیز وجود دارد.دندانپزشکی از راه دور، ارزانترین و سریعترین راه برای پل زدن میان مراکز مستقر در تقسیمات بهداشتی جوامع روستایی است. با احتساب گام های بزرگی که در حوزه فن آوری اطلاعات و ارتباطات برداشته شده است می توان اذعان کرد دندانپزشکی از راه دور می تواند خدمات تخصصی این حوزه را به گوشه و کنار دوردست در سراسر دنیا ببرد.

 

همچنین بخوانید:

نگاهی کلی برسلامت هوشمند

هر آنچه که باید در مورد سامانه سلامت هوشمند بدانیم

مروری بر چشم پزشکی از راه دور

 

بالا